Hoge Raad oordeelt over geldigheid contracten met gokoperators zonder licentie vóór 2021

Hoge Raad gebouw in Den Haag met Nederlandse vlag

De Hoge Raad der Nederlanden heeft uitspraak gedaan over de vraag of overeenkomsten met online gokbedrijven die vóór de invoering van de marktregulering in 2021 geen Nederlandse vergunning bezaten, automatisch als nietig moeten worden beschouwd onder het burgerlijk recht, en deze beslissing heeft directe gevolgen voor lopende procedures waarin spelers hun historische verliezen proberen terug te vorderen.

Het arrest kwam tot stand na prejudiciële vragen van de rechtbank Amsterdam en de rechtbank Noord-Holland, waarbij lagere rechters wilden weten of de Wet op de kansspelen uit de periode vóór 2021 dergelijke contracten ongeldig maakte en spelers daardoor automatisch recht hadden op terugbetaling van bedragen zoals de meer dan 135.000 euro die in twee proefzaken ter discussie stonden en die verband hielden met Malta-gelicentieerde operators waaronder PokerStars en PartyCasino over de jaren 2006 tot en met 2021.

Achtergrond van de prejudiciële vragen en de procedure

Meerdere spelers hadden civiele procedures aangespannen tegen buitenlandse gokplatforms die actief waren op de Nederlandse markt zonder lokale licentie, en de kernvraag draaide om de vraag of de afwezigheid van een Nederlandse vergunning de overeenkomst tussen speler en operator van rechtswege nietig maakte zodat terugvordering van verliezen zonder verdere toetsing mogelijk zou zijn. De Hoge Raad heeft nu vastgesteld dat de pre-2021 wetgeving een dergelijke automatische nietigheid niet meebrengt, waardoor de contracten in beginsel geldig blijven en spelers hun verliezen niet enkel op grond van het ontbreken van een licentie kunnen terugvorderen.

Implicaties voor spelers en operators

Door deze uitspraak kunnen spelers die tussen 2006 en 2021 hebben deelgenomen aan kansspelen via platforms zonder Nederlandse vergunning, hun claims niet langer baseren op de enkele omstandigheid dat de operator destijds geen licentie bezat, en dit betekent dat rechters in lagere instanties bij de beoordeling van dergelijke vorderingen een diepgaandere analyse moeten maken van de specifieke omstandigheden van elk geval. De beslissing sluit aan bij het standpunt dat de toenmalige Wet op de kansspelen geen bepaling bevatte die dergelijke overeenkomsten automatisch vernietigbaar maakte, en daardoor blijft de bewijslast bij de eiser liggen om andere gronden aan te voeren zoals misleiding of onrechtmatige daad.

Gerechtsgebouw met documenten en kansspel gerelateerde symbolen

De twee proefzaken die de Hoge Raad indirect heeft beïnvloed, betroffen spelers die meer dan 135.000 euro hadden verloren bij Malta-gelicentieerde sites, en hoewel die verliezen zich over een periode van vijftien jaar hadden voorgedaan, oordeelde de hoogste rechter dat de civielrechtelijke geldigheid van de contracten niet automatisch vervalt door het ontbreken van een Nederlandse vergunning. Dit heeft ook gevolgen voor vergelijkbare zaken die nog lopen bij lagere rechtbanken, waar nu duidelijker is dat een beroep op nietigheid van de overeenkomst op grond van de pre-2021 wetgeving geen automatische succesfactor vormt.

Reactie vanuit de juridische praktijk

Advocaten die spelers bijstaan in dit soort procedures, moeten hun strategie heroverwegen omdat de Hoge Raad expliciet heeft aangegeven dat de pre-2021 wetgeving geen grondslag biedt voor automatische nietigheid, en tegelijkertijd blijven operators die destijds zonder licentie opereerden, blootgesteld aan mogelijke claims op andere rechtsgronden zoals onrechtmatige daad of misleidende reclame. De uitspraak is beperkt tot de vraag over de geldigheid van de contracten zelf en raakt niet aan mogelijke bestuursrechtelijke of strafrechtelijke consequenties die de Kansspelautoriteit eerder al heeft toegepast.

Volgens de bronnen over de zaak heeft de Hoge Raad de prejudiciële vragen beantwoord in lijn met het standpunt dat de Wet op de kansspelen vóór de regulering in 2021 dergelijke overeenkomsten niet automatisch ongeldig verklaarde, en daardoor kunnen spelers hun historische verliezen niet zonder meer terugvorderen enkel vanwege het ontbreken van een Nederlandse licentie. Dit creëert een duidelijker kader voor rechters die vergelijkbare zaken moeten beoordelen in de periode rond augustus 2026, wanneer meerdere procedures mogelijk nog steeds in behandeling zijn.

Conclusie

De uitspraak van de Hoge Raad brengt helderheid in een langlopende discussie over de civielrechtelijke gevolgen van pre-2021 gokcontracten zonder Nederlandse licentie, en spelers die hun verliezen willen terugvorderen zullen voortaan moeten aantonen dat er andere gronden bestaan voor nietigheid of schadevergoeding. De beslissing beperkt zich tot de interpretatie van de toenmalige wetgeving en laat de mogelijkheid open voor individuele beoordeling van claims op basis van specifieke feiten en omstandigheden in elke zaak.